Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΑΧΡΙΡ ΖΕΙ!
Του Πάνου Τριγάζη
Ο Χάλεντ είναι ένας δεκαεξάχρονος Αιγύπτιος. Μιλάει πολύ καλά Αγγλικά, παίζει κιθάρα και πιάνο, χειρίζεται τα «social media», είναι έντονα πολιτικοποιημένος. Είναι μαθητής Λυκείου, αλλά και «απόφοιτος» του πολιτικού «σχολείου» της πλατείας Ταχρίρ, όπου διαδήλωνε καθημερινά κατά του τυραννικού καθεστώτος Μουμπάρακ, μέχρι την πτώση του δικτάτορα, στις 11 Φλεβάρη 2011.
Τον συνάντησα πρόσφατα στο Κάιρο, στη διάρκεια εκδήλωσης για την επίσημη παρουσίαση ενός νέου κόμματος της αριστεράς, του Αιγυπτιακού Σοσιαλιστικού Κόμματος. Μία από τις πολλές πράξεις, που συνθέτουν το νέο πολύχρωμο, πολιτικό ψηφιδωτό στη μεγαλύτερη χώρα του αραβικού κόσμου, όπου ζει πάνω από το 25% του συνόλου των Αράβων. Παρόντα και πολλά αριστερά κόμματα από το εξωτερικό (από την Ευρώπη, τον Αραβικό κόσμο, τις ΗΠΑ), μεταξύ των οποίων και ο ΣΥΝ. Ο Χάλεντ ήταν ανάμεσα στους συντρόφους/συντρόφισσες, που μ
ας υποδέχθηκαν στο χώρο της εκδήλωσης.
Εύκολα πιάσαμε κουβέντα, με τις δικές μου ερωτήσεις να διαδέχονται η μια την άλλη όταν διαπίστωσα ότι είχα απέναντί μου έναν άνθρωπο προβληματισμένο, περήφανο για τη συμμετοχή του στην «Επανάσταση της 25ης Γενάρη», γεμάτο όνειρα, αλλά και με επίγνωση των δυσκολιών της μετα-Μουμπάρακ περιόδου. «Η αριστερά στην Αίγυπτο έχει δύσκολο δρόμο», μου λέει, «είμαστε ήδη στο στόχαστρο των Ισλαμιστών».
Η αριστερά στην Αίγυπτο εκφράζεται μέσα από διάφορα σχήματα, παλιά και νέα. Το Αιγυπτιακό Σοσιαλιστικό Κόμμα ιδρύθηκε από αγωνιστές του κινήματος της πλατείας Ταχρίρ. Συντονίστρια της πρώτης του δημόσιας εκδήλωσης ήταν η Δρ. Καρίμα Ελ Χεφνάουϊ, από τα ηγετικά στελέχη του κινήματος «Kefayia» (Φτάνει!). Στο προεδρείο και ο Μαμντού Χαμπάσι, στέλεχος του Αραβοαφρικανικού Κέντρου Ερευνών (του Σαμίρ Αμίν), ο οποίος είναι γνωστός στο διεθνές κίνημα από τη συμμετοχή του στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ. Δίπλα του ένας βετεράνος, ο Σαάντ ελ Ταουέλ, που όταν άκουσε ότι είμαι από την Ελλάδα θυμήθηκε τον Σακελάρη Γιαννακάκη, στέλεχος της άλλοτε μεγάλης και ανθούσας ελληνικής παροικίας, από τους ιδρυτές του Αιγυπτιακού Κ.Κ. το 1922.
Ο στόχος είναι η οικοδόμηση ενός ανοιχτού κόμματος, ριζωμένου στην Αιγυπτιακή κοινωνία, που αναγνωρίζει την πολυμορφία στο χώρο της αριστεράς και εργάζεται για την κοινή της δράση. Τον δύσκολο δρόμο του θέλει να ανοίξει, προβάλλοντας ένα άμεσο δημοκρατικό και οικονομικό πρόγραμμα, που περιλαμβάνει νέο σύνταγμα, δημοκρατικό κοσμικό κράτος, ισότητα των φύλων, καθιέρωση μίνιμουμ μισθού, προοδευτική φορολογική μεταρρύθμιση, έλεγχο στις τιμές, συνδικαλιστικές ελευθερίες, νέο ρόλο ειρήνης και εθνικής αξιοπρέπειας για την Αίγυπτο.
Οι πρώτες ελεύθερες βουλευτικές εκλογές προγραμματίζονται τον Σεπτέμβρη και θα ακολουθήσουν προεδρικές. Τεράστια είναι τα προβλήματα. Μεγάλες οι ωδίνες της μεταβατικής περιόδου. Ο στρατός τα έχει βρει με τους Ισλαμιστές, υποστηρίζουν πολλοί. Οι νοσταλγοί του προηγούμενου καθεστώτος καιροφυλακτούν. Η ακραία φτώχεια πλήττει σχεδόν το μισό του πληθυσμού, η ανεργία καλπάζει, ο πληθωρισμός είναι πάνω από 50%. Εντάσεις πυροδοτούνται από δυνάμεις του θρησκευτικού φονταμενταλισμού, που υποδαυλίζουν τη σύγκρουση Μουσουλμάνων - Χριστιανών και θέλουν οι γυναίκες να γυρίσουν στο σπίτι. Δεν είναι, όμως, μονοδιάστατο τα πολιτικό Ισλάμ. Το κίνημα των Αδελφών Μουσουλμάνων επιχειρεί να φτιάξει ένα φιλελεύθερο προφίλ ιδρύοντας το «Κόμμα Ελευθερίας και Δικαιοσύνης», με τα οποίο θα πάρουν μέρος στις εκλογές.
Η πλατεία Ταχρίρ, την οποία επισκέφθηκα δύο φορές, δεν τελεί υπό κατάληψη τώρα. Πολλοί είναι οι επισκέπτες, αλλά δεν υπάρχουν διαδηλωτές. Όμως, «το πνεύμα της πλατείας Ταχρίρ συνεχίζει να εκδηλώνεται με πολλούς τρόπους: διαδηλώσεις στους δρόμους, προσφυγές στη Δικαιοσύνη, νέα πολιτικά κόμματα, ακτιβισμός ενεργών πολιτών, δυναμικά ΜΜΕ», γράφει ο Λιβανέζος διανοούμενος Rami Kouri.
Ποιό δρόμο θα ακολουθήσει η Αίγυπτος, δύσκολα μπορεί να απαντηθεί με σιγουριά. Μπορεί, ωστόσο, να ειπωθεί ότι το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Οι πλατείες γράφουν ιστορία. Και στις δύο ακτές της Μεσογείου!